गोलम्वः लिपि, लितुम्वः लिपि क्वँय्‌म्वः लिपि, कुंम्वः लिपि, हिंम्वः लिपि, पाचुम्वःलिपि

नेपालय् नेवाःतय्‌सं छ्यलावयाच्वंगु प्रचलित नेपाल लिपि, रञ्जना लिपि व भुजिंम्वः लिपिया छ्यलाबुला धुंकाः नं  देसकाल परिस्थितिइ ह्यूपाः वःथें ई ब्यः स्वयाः नेपाःया विद्वान्‌पिंसं विशेष पर्वय् नेपाल लिपिइ नं छुंछुं ह्यूपाः हयाः  गोलम्वः/गोलमोल,  लितुम्वः/लितुमोल,  क्वँय्‌म्वः/क्वँय्‌मोल,  कुंम्वः/कुंमोल,  हिंम्वः/हिंमोल,  पाचुम्वः/पाचुमोल आदि थीथी लिपिया श्रृजना यानाथकल । थुपिं लिपिया श्रृजना याःबलय् विशेष यानाः आखःया छ्यंनय् ह्यूपाः हःगु खनेदु । तर थुपिं लिपित  मेमेगु लिपि स्वयां उलि छ्यलाबुलाय् वःगु खनेमदु । गोलम्वः/गोलमोल लिपि धाय्‌बलय् ग्वःलाःगु, धनुषबांलुगु छ्यं दुगु आखः खः। थ्व लिपियात संस्कृतं गोलमुण्ड लिपि धाइ । लितुम्वः/लितुमोल लिपि धाय्‌बलय् ल्यूने तुलाच्वंगु छ्यं दुगु आखः खः। थ्व लिपियात संस्कृतं नतमुण्ड लिपि धाइ । क्वँय्‌म्वः/क्वँय्‌मोल लिपि धाय्‌बलय् खवः खनेगु क्वँय्‌बांलुगु, क्वःछुना च्वंगु छ्यं दुगु आखः खः। थ्व लिपियात संस्कृतं परामुण्ड लिपि धाइ । कुंम्वः/कुंमोल लिपि धाय्‌बलय् कुंलूगु छ्यं दुगु आखः खः। थ्व लिपियात संस्कृतं कोणमुण्ड लिपि धाइ । हिंम्वः/हिंमोल लिपि धाय्‌बलय् हिनातःगु छ्यं दुगु आखः खः। थ्व लिपियात संस्कृतं वेष्ठितमुण्ड लिपि धाइ । पाचुम्वः/पाचुमोल लिपि धाय्‌बलय् पाचुसे च्वंगु, तप्यंगु छ्यं दुगु आखः खः। थ्व लिपियात संस्कृतं सममुण्ड लिपि धाइ । थुपिं लिपित १३गूगु शताब्दीनिसें १७गूगु शताब्दीतक छ्यलाबुलाय् वःगु खनेदु। दसुया निंतिं थुपिं लिपित छ्यलातःगु दसि थथे दु:-

१) ने. सं. ३२२या केशर पुस्तकालयय् च्वंगु गोलम्वः लिपिं च्वयातःगु बृहज्जातक तालपत्र ।

२) ने. सं. ७७४या हनुमानध्वाखाय् च्वंगु अभिलेखय् दकले न्हापांगु झ्वलय् कियातःगु गोलमोल लिपि ।

३) स्वयम्भूस्थित मञ्जुश्रीद्यःया ल्यूने च्वंगु ध्वाखाय् कियातःगु क्वय्ँम्वः लिपि व कुंम्वः लिपि ।